Prostaatklachten? 

Doe de zelftest

 

Prostaatklachten? Doe de zelftest

Vergrote prostaat – oorzaak en behandeling prostaathypertrofie

Een vergrote prostaat is een goedaardige aandoening die ontstaat als de prostaat gaat groeien bij de ouder wordende man. Dit kan leiden tot veel en vaak plassen, of juist tot moeilijk plassen.

Het merendeel van de plasklachten wordt veroorzaakt door een goedaardige prostaatvergroting, soms in combinatie met een stoornis van de blaas. Een vergrote prostaat wordt ook prostaathypertrofie of benigne prostaathyperplasie (BPH) genoemd.

Direct verder lezen over symptomen of behandeling.

Ruim een kwart van de mannen boven de 50 heeft problemen met plassen.

Dr. Herman Bakker
Andros Mannenkliniek

Oorzaken van vergrote prostaat

De prostaat is een klier. Deze is zo groot als een walnoot en weegt 10 à 15 gram als de man volgroeid is. Bij de ouder wordende man wordt de prostaat groter, onder invloed van hormonale veranderingen. De prostaat groeit zowel naar buiten als naar binnen en sluit nauwer om de plasbuis, die dwars door de prostaat loopt, heen. Hierdoor kan de plasbuis in de verdrukking komen. Vanaf het vijftigste jaar kan de prostaat zo groot zijn dat er klachten ontstaan met plassen.

Prostaat Andros MannenkliniekVergrote prostaat Andros Mannenkliniek

Doordat de plasbuis nauwer wordt, moet de blaasspier harder moet werken om de urine naar buiten te persen. Door deze extra inspanning wordt de blaaswand zwakker en raakt soms uitgerekt. Na verloop van tijd slaagt de blaas er niet meer in alle urine naar buiten te drijven, zodat er urine achterblijft (residu). Zonder behandeling kunnen hierdoor later blaasontstekingen en problemen met de nieren ontstaan.

 

Symptomen vergrote prostaat

De klachten kunnen per persoon verschillen. Zo kunt u last hebben van:

  • veel plassen en vaak plassen met minder drang en weinig urine per keer
  • urinestraal is minder krachtig en wordt soms onderbroken (persen versterkt de straal niet)
  • niet goed kunnen beginnen met plassen
  • meer aandrang en steeds weer moeten plassen
  • nadruppelen en ongewenst urineverlies
  • nachtelijk plassen
  • een branderig gevoel bij het plassen
  • het gevoel hebben dat de blaas niet leeg is

Herkent u deze klachten? Doe de zelftest

Plasklachten kunnen matige tot zeer grote impact hebben op uw levenskwaliteit en levensvreugde. Als deze impact groter is dan voor u acceptabel is, dan is dat reden om naar de huisarts te gaan en een verwijzing naar een specialist te vragen.

Bekijk de voorlichtingsvideo van dr. Herman Leliefeld over plasklachten, met meer informatie over de oorzaak, diagnose en verschillende behandelmogelijkheden van een vergrote prostaat (prostaathypertrofie).

Onderzoek naar vergrote prostaat

Bij Andros Mannenkliniek kunnen we met één bezoek een goede diagnose stellen van de exacte aard van uw plasklachten en met u de behandelmogelijkheden bespreken. Het is belangrijk dat u dan goed voorbereid op uw afspraak komt.

Voorbereiding: vragenlijst en plasdagboek

Ter voorbereiding van uw bezoek krijgt u een vragenlijst toegestuurd die ingaat op alle aspecten van uw klachten. Uw algemene gegevens en medicijngebruik worden gevraagd. Daarnaast vult u een gestandaardiseerde vragenlijst in, de IPSS (international prostate symptoms score) lijst. Ook houdt u in een plasdagboek gedurende 24 uur bij hoe vaak en hoe veel u per keer plast.

Basisonderzoek

De uroloog zal vragen naar uw klachten en uw algemene gezondheidstoestand, nu en in het verleden. Ook zal er een algemeen lichamelijk onderzoek plaatsvinden.

Bloed

Bloed wordt afgenomen voor beoordeling van de algemene gezondheidstoestand. Zo kunnen de functies van nieren en lever worden bepaald. Tevens kan het bloed worden onderzocht op stoffen die kenmerkend zijn voor prostaataandoeningen. Er wordt onderzoek gedaan naar eventuele suikerziekte (HbA1c) en een te hoog cholesterolgehalte (Cholesterol en HDL). Bloedarmoede (Hb en MCV) wordt opgespoord, tevens worden de elektrolyten (Kalium en Natrium) bepaald. Ook wordt het mannelijk hormoongehalte bepaald (testosteron).

Urine

De urine wordt altijd onderzocht om uit te sluiten dat er geen ontstekingen, bacteriën of rode bloedcellen aanwezig zijn. Ook wordt de urine op de eventuele aanwezigheid van suiker of eiwit nagekeken.

Vaak zijn er aanvullende onderzoeken nodig. De uroloog bepaalt welke onderzoeken nodig zijn.

Straal- en residumeting

Straalmeting wordt ook flowmetrie genoemd. De flowmeter is een instrument dat de kracht van de urinestraal meet en de hoeveelheid urine die uitgeplast wordt. Na de straalmeting wordt met behulp van een echoapparaat de hoeveelheid overgebleven urine bepaald. Het onderzoek duurt ongeveer 10 minuten.

Rectaal onderzoek

Bij het algemeen lichamelijk onderzoek wordt altijd een rectaal toucher gedaan. Een gehandschoende, goed gladgemaakte vinger wordt via de sluitspier in de endeldarm van de patiënt gebracht. Zo kan de grootte, de vorm, de stevigheid en het oppervlak van de prostaat worden beoordeeld. Dit is een kort en eenvoudig onderzoek. Het voelen naar de prostaat kan in verschillende houdingen worden gedaan en is in de regel niet pijnlijk. Maar het kan wel een vervelend gevoel geven, omdat de sluitspier van de endeldarm gepasseerd moet worden.

Echografie

Echografie is een onderzoek met behulp van geluidsgolven, waarbij de prostaat in beeld wordt gebracht. Echografie kan zowel uitwendig via de buikwand, als inwendig via de endeldarm worden gedaan. Bij uitwendige echografie kunnen via de buikwand de nieren en de blaas zichtbaar worden gemaakt. Bij inwendige echografie kunnen via de anus en de endeldarm de grootte, de aard en de vorm van de prostaat worden bepaald. Dit gebeurt met behulp van een vingerdik apparaat, dat via de anus pijnloos wordt ingebracht.

Urodynamisch-onderzoek

Het urodynamisch onderzoek bepaalt de druk en de functie van de blaas en de plasbuis. Het is in feite een geavanceerde variant van de flowmetrie. In sommige gevallen berusten de plasklachten niet op een prostaat die vergroot is en in de weg zit, maar op afwijkingen aan blaas of blaashals. Door middel van dunne catheters worden metingen verricht waarbij een indruk kan worden verkregen over de functie van de blaas, het al of niet in de weg zitten van de prostaat en de spanning van de bekkenbodemspieren. Dit onderzoek wordt alleen uitgevoerd als daartoe specifieke aanleiding is.

Cystoscopie

Cystoscopie is een inwendig onderzoek om de doorgankelijkheid van de plasbuis, de grootte van de prostaatkwabben en het aspect van het blaasslijmvlies te beoordelen. Een dun, buigzaam buisje, de cystoscoop, wordt door de plasbuis naar binnen gebracht. Vooraf wordt in de plasbuis een glijmiddel gebracht dat ook het slijmvlies in de plasbuis verdooft. Het instrument is voorzien van een kijker en verlichting, waardoor de uroloog, via de plasbuis, naar de prostaat en de blaas kan kijken.Door de cystoscoop stroomt steriel water naar binnen om de blaas te vullen, zodat de uroloog beter kan kijken. Na afloop van het onderzoek kunt u last hebben van een loos aandranggevoel, dat na enkele uren vanzelf verdwijnt.

Dit onderzoek wordt alleen uitgevoerd als daartoe specifieke aanleiding is.

Behandeling van vergrote prostaat / prostaathypertrofie

Afhankelijk van de ernst van uw plasklachten en door de uroloog uitgesloten afwijkingen aan de urinewegen wordt een aantal behandelingsmogelijkheden met u bespreken. Bij milde klachten en geringe afwijkingen is behandeling niet nodig. Vaak verminderen de klachten spontaan.

Medicijnen vergrote prostaat

Als er afwijkingen aan de blaasuitgang, plasbuis of prostaat zijn vastgesteld kan een behandeling met een alphablokker worden voorgeschreven. Alphablokkers zijn geneesmiddelen die de gladde spieren in de blaasuitgang, de prostaat en het prostaatkapsel kunnen ontspannen. Hierdoor ontstaat er minder weerstand en wordt vooral de straal beter. Deze medicijnen werken binnen enkele weken al. Indien de prostaat duidelijk vergroot is kunnen ook 5-alpha-reductaseremmers worden voorgeschreven. Deze geneesmiddelen verkleinen de prostaat en stoppen de prostaatgroei. Deze middelen werken echter pas merkbaar na enkele maanden. Indien de blaas overactief of sterk geprikkeld is zijn er ook geneesmiddelen die op deze overactiviteit van de blaas zelf werken.

Prostaatoperatie

In bepaalde gevallen volstaat een behandeling met medicijnen niet en dient een operatieve ingreep plaats te vinden. De meest gebruikelijke operaties zijn de TURP en laserbehandeling.

TURP operatie

Bij een TURP wordt via een katheter door de plasbuis een klein apparaatje ingebracht dat met elektriciteit een stukje van de prostaat wegbrandt, waardoor de prostaat uitgehold wordt en de doorgang voor de urine dus groter wordt.

Laserbehandeling prostaat

Een laserbehandeling is vergelijkbaar met de TURP operatie, maar het branden gebeurt dan met laserlicht. Dit veroorzaakt heel lokaal zeer hoge temperaturen waardoor een deel van het weefsel verdampt en een ander deel afsterft. Het effect is dat er, nadat littekenvorming is ontstaan, aanzienlijk meer ruimte overblijft voorde doorgang van de urine. Bij deze behandelingen kan het gebeuren dat de patiënt stukjes dood prostaatweefsel met de urinelozing ziet meekomen. Dit kan over een periode van meerdere weken plaatsvinden.

Binnen de Andros Mannenkliniek worden geen operaties uitgevoerd. De uroloog zal, met uw toestemming, contact opnemen met de uroloog die hij meest geschikt acht de operatie uit te voeren en voor u een afspraak maken.

 

Doe de zelftest Stel vraag aan arts

Het ZKN-keurmerk garandeert kwaliteit, professionaliteit, veiligheid en hygiëne met onafhankelijke toetsingen.

Artsenblog

Kan ik een vergrote prostaat voorkomen?

Kan ik een vergrote prostaat voorkomen? vraagt een van onze lezers zich af. Prof.dr. Frans Debruyne geeft antwoord op deze 'vraag van de maand'. Op oudere leeftijd – doorgaans vanaf de leeftijd van 50 jaar – wordt de prostaat groter. Vergroting van de prostaat kan... Lees verder

Anti-inflammatoire drug gelinkt aan goedaardige prostaatvergroting

Recent is in het toch wel prestigieuze medisch tijdschrift The Prostate, een artikel verschenen over een groot bevolkingsonderzoek waarbij de relatie is onderzocht tussen het gebruik van NSAIDs (anti-inflammatoire medicatie) en het ontstaan van goedaardige... Lees verder

Kan een vergrote prostaat erectieproblemen veroorzaken?

"Kan een vergrote prostaat erectieproblemen veroorzaken?"  vraagt een van onze lezers zich af.  Onze medisch directeur professor Frans Debruyne geeft antwoord op deze 'vraag van de maand'. Een goedaardige prostaat vergroting, ook bekend als benigne (goedaardige)... Lees verder

Is bij vergrote prostaat embolisatie toch niet zo effectief?

De laatste jaren is vooral door interventie radiologen een nieuwe techniek toegepast om de door goedaardige prostaatvergroting veroorzaakte plasklachten te beïnvloeden. Hierbij gaat het met name om embolisatie van de bloedvaten in de prostaat. Door het afsluiten van... Lees verder

Goedaardige prostaatvergroting en het risico op prostaatkanker

Recent is er door Chinese onderzoekers een analyse gepubliceerd van alle in de literatuur voorhanden zijnde informatie over de relatie tussen goedaardige prostaatvergroting en prostaatkanker. Hierbij analyseerden zij 24 bevolkingsstudies waar meer dan 1,6 miljoen... Lees verder

Prostaatvergroting symptomen en behandeling

Veel mannen van 50 jaar of ouder hebben in min of meerdere mate te maken met een prostaatvergroting. Gevolgen daarvan kunnen zijn: een toenemende druk op de blaas, vaker aandrang om te plassen, de straal wordt minder krachtig en druppelt steeds langer na en ook kan de... Lees verder

Uroloog beter voor behandeling prostaatvergroting (BPH)

Urologen behandelen goedaardige prostaatvergroting (BPH) beter. Dit is een uitspraak die als conclusie is gesteld na een grote in Korea uitgevoerde studie. Urologen diagnosticeren goedaardige prostaatvergroting beter, kunnen de klachten beter plaatsen en stellen ook... Lees verder

‘Prostaathyperplasie geneesmiddelen kunnen mij niet helpen’

Door benigne prostaathyperplasie heeft John problemen met plassen. Hij probeerde verschillende geneesmiddelen, maar de klachten gaan niet weg. Ook heeft hij last van bijwerkingen. “Ik overweeg een behandeling met microgolven. Dan kan ik die geneesmiddelen definitief... Lees verder

Hoe arts en patiënt samen de juiste behandeling bepalen…

De patiënt wordt steeds mondiger. Hij of zij is meestal goed voorbereid op het aanstaande gesprek en heeft zich ingelezen via internet. Met afdrukken van webpagina’s komt hij binnen en heeft vaak zijn mening al bepaald. Dan is het voor de arts zoeken naar de balans... Lees verder

Blijf op de hoogte en schrijf u in voor de nieuwsbrief