Behandeling prostaatkanker

Behandelingen voor prostaatkanker

De aard van de behandeling van prostaatkanker kan sterk variëren, van niets doen en ‘active surveillance’ tot een verwijdering van de prostaat. Dit hangt af van de het soort tumor en de mate waarin deze gevorderd is.

De uroloog stelt hiervoor het graad van de tumor en de zogenaamde Gleason score vast. Lees meer over de gradering van prostaatkanker >

Waakzaam afwachten

De belangrijkste behandeling van prostaatkanker is niets doen. De ontwikkeling van prostaatkanker is immers zeer langzaam en de meeste mannen hebben er ook geen last van. Een operatieve behandeling kan echter ingrijpende bijwerkingen hebben, zoals impotentie of incontinentie.

Zeker bij mannen bij wie op gevorderde leeftijd prostaatkanker wordt vastgesteld (boven de 70 jaar) is behandeling vaak niet nodig. Zij zullen (jaren later) wel met prostaatkanker overlijden, maar niet áán prostaatkanker.

Actieve surveillance

Voor bepaalde patiënten, bij wie de diagnose van een niet agressief beginnend prostaatcarcinoom wordt gesteld, hoeft er eigenlijk geen behandeling te volgen. Deze patiënten worden dan in een zogenaamd actief bewakingsprotocol (‘active surveillance’) opgenomen.

Ervaring leert dat bijna 50% van de mannen bij wie prostaatkanker is vastgesteld, in aanmerking komen voor een ‘active surveillance’ protocol. Dit betekent dat zij na de diagnose geen enkele behandeling krijgen, niet worden geopereerd en niet hoeven te worden bestraald.

Zij worden wel nauwlettend – aanvankelijk om de 3 tot 6 maanden en later jaarlijks – gecontroleerd. Deze controle bestaat uit een bloedafname (voor controle van PSA), een algemeen lichamelijk onderzoek en zo nodig een echografisch onderzoek van de prostaat. Lees meer over ‘active surveillance’ >

Prostaat verwijderen: een operatieve ingreep

Bij een prostaatkanker waarvan is vastgesteld dat deze moet worden behandeld en die beperkt is tot de prostaat, dus niet uitgezaaid, is een operatieve verwijdering van de prostaat (prostatectomie) de meest toegepaste ingreep. De prostaat is een belangrijk orgaan, maar kan ook zonder al te nadelige gevolgen verwijderd worden, en daarmee is de kanker ook meteen verdwenen. Er zijn 3 vormen van operatieve inngreep.

Prostaat verwijdering in 3 vormen

 

Open buik prostatectomie

Hierbij wordt met een traditionele chirurgische ingreep via een snede in de buikwand de prostaat verwijderd. Dit is de oudste en meest ingrijpende operatie en wordt in feite niet vaak meer toegepast.

Laparoscopische prostatectomie

Dit is verwijdering van de prostaat via een kijkoperatie. De chirurg maakt een aantal kleine sneden in de buik en kan met apparatuur aan de uiteinden van de laparoscopen de prostaat verwijderen.

RALP: robot-geassisteerde laparoscopische prostatectomie

Deze methode, ook wel RALP genoemd naar de Engelse afkorting, is gelijk aan de laparoscopische prostatectomie, alleen worden de laparoscopen aangedreven door kleine motoren, die worden bediend door een uroloog die op een meer ontspannen manier en met veel betere beelden kan werken, en dus makkelijker de ingreep kan uitvoeren.

De verschillen

Alle drie deze methoden zijn in feite nagenoeg even effectief in het verwijderen van de prostaat en de prostaatkanker. Dit wordt vastgesteld na de operatie door een laboratorium analyse van de ‘snijvlakken’, waar de prostaat is losgesneden. Als de snijvlakken schoon zijn (er worden geen kankercellen op aangetroffen), dan is de kans zeer groot dat de prostaatkanker volledig is verwijderd.

De vormen van ingreep verschillen wel enigszins in het voorkomen van complicaties, waarbij de belangrijkste zijn incontinentie en impotentie. Dit omdat de chirurg moet snijden vlak bij de zenuwbanen naar de penis. Met name de open buik operatie geeft meer complicaties, de RALP beduidend minder.

Bestraling

Een alternatief op prostaatverwijdering is radiotherapie (bestraling). Dit kan op twee manieren: externe bestraling of interne bestraling (Brachytherapie).

Brachytherapie

Brachytherapie is een inwendige behandeling waarbij radioactief materiaal wordt ingebracht in de prostaat, dat vandaaruit de kankercellen bestraalt. Het wordt meest toegepast bij mannen die om diverse redenen niet operatief behandeld kunnen worden, bijvoorbeeld omdat ze niet veilig onder narcose kunnen.

Het nadeel van brachytherapie is een kans op proctitis, een ontsteking van de endeldarm. Bij bestraling is de kans op incontinentie beduidend minder dan bij prostaatverwijdering. Wel kunnen er geregeld plasklachten optreden en de kans op impotentie is met name bij externe bestraling wat groter dan bij een prostaatverwijdering.

Onafhankelijk advies

Bij Andros worden geen operatieve ingrepen noch bestraling uitgevoerd. Dat stelt de Andros urologen in staat om onafhankelijk, zonder enige druk om een operatiekamer ‘te vullen’, het juiste moment van behandeling vast te stellen, en de juiste behandeling. Wel weten de urologen voor elk gebied in Nederland waar ingrepen, als zij nodig zijn, het beste kunnen worden uitgevoerd.

 

Stel vraag aan arts Maak een afspraak

Het ZKN-keurmerk garandeert kwaliteit, professionaliteit, veiligheid en hygiëne met onafhankelijke toetsingen.

Artsenblog

Niet-steroide ontstekingsremmers beschermen tegen prostaatkanker

Recent werd in Frankrijk de EPICAP studie gepresenteerd. De studie betrof een statistische analyse van de relatie tussen het gebruik van NSAIDs (Nonsteroidal anti-inflammatory drugs) en het risico van (agressief) prostaatkanker. In de studie werden twee groepen mannen... Lees verder

Prostaatkanker en bewegen

Bewegen is goed voor een gezond lichaam. De aanbeveling van de American Heart Association, de American College of Sports Medicine en de American Cancer Society voor volwassenen is wekelijks minstens 75 minuten intense beweging en minstens 150 minuten gematigde... Lees verder

Mediterraan dieet beschermt tegen kanker

Duitse epidemiologen en voedselspecialisten hebben onlangs in het tijdschrift Nutrients een studie gepubliceerd over meta-analyse van de waarde van het Mediterraan dieet ter preventie van alle kankermortaliteit. Deze meta-analyse heeft alle studies dienaangaande uit... Lees verder

Betere overleving prostaatkanker door bewegen

In het leidinggevend tijdschrift European Urology is een studie verschenen waarin het effect van fysieke inspanning wordt bestudeerd in relatie tot het overleven met een gelokaliseerd prostaatkanker. Het gaat over een studie die tussen 1992 en 2011 is uitgevoerd bij... Lees verder

Chronische prostaatontsteking gekoppeld aan prostaatkanker

Deze zomer verscheen een artikel in Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention waarin de relatie werd onderzocht tussen chronische prostaatontsteking (chronische prostatitis) en prostaatkanker. Hiervoor werden patiëntengroepen uit twee grote eerdere studies in... Lees verder

Relatie prostaatkanker en statines wederom onderzocht

 Het onderzoek naar de al of niet beschermende werking van statines (cholesterolverlagende medicijnen) met betrekking tot het terugdringen van kankermortaliteit en dus ook het overlijden aan prostaatkanker blijft een ‘work in progress’. In de Journal of Clinical... Lees verder

Spijt na behandeling prostaatkanker onderzocht

Kort geleden is er een studie verschenen in de Journal of Clinical Oncology, een leidinggevend tijdschrift op het gebied van kanker, waarin mannen zijn ondervraagd over hun eventuele spijtgevoelens na een behandeling van gelokaliseerd prostaatkanker. De studie Het... Lees verder

Concentratie prostaatverwijdering leidt tot minder complicaties

Opnieuw is er aandacht geschonken aan het feit dat concentratie van prostaatoperaties in gespecialiseerde centra resulteert in minder per- en postoperatieve complicaties. Deze vermindering is gebleken uit een onderzoek van MediQuest, een organisatie die outcome... Lees verder

Wanneer is regelmatige controle voor prostaatkanker wenselijk?

In een publicatie van op de website van Medisch Dossier is recent weer aandacht geschonken aan de noodzakelijkheid van regelmatige controle voor prostaatkanker. De publicatie wordt gepresenteerd onder de titel Regelmatige controle voor prostaatkanker redt geen levens.... Lees verder

Nog te weinig waakzaam afwachten bij onschuldige prostaatkanker in VS

Waakzaam afwachten bij een onschuldige vorm van prostaatkanker wordt nog veel te weinig toegepast in de VS. Dat bleek tijdens het laatste congres van deAUA (American Association of Urology) in Boston. Daar werd een onderzoek voorgesteld naar de toepassing van waakzaam afwachten (‘active surveillance’-AS) bij onschuldig (indolent) prostaatkanker.

Lees verder

Blijf op de hoogte en schrijf u in voor de nieuwsbrief