Behandeling prostaatkanker

Behandelingen voor prostaatkanker

De aard van de behandeling van prostaatkanker kan sterk variëren, van niets doen en ‘active surveillance’ tot een verwijdering van de prostaat. Dit hangt af van de het soort tumor en de mate waarin deze gevorderd is.

De uroloog stelt hiervoor het graad van de tumor en de zogenaamde Gleason score vast. Lees meer over de gradering van prostaatkanker >

Waakzaam afwachten

De belangrijkste behandeling van prostaatkanker is niets doen. De ontwikkeling van prostaatkanker is immers zeer langzaam en de meeste mannen hebben er ook geen last van. Een operatieve behandeling kan echter ingrijpende bijwerkingen hebben, zoals impotentie of incontinentie.

Zeker bij mannen bij wie op gevorderde leeftijd prostaatkanker wordt vastgesteld (boven de 70 jaar) is behandeling vaak niet nodig. Zij zullen (jaren later) wel met prostaatkanker overlijden, maar niet áán prostaatkanker.

Actieve surveillance

Voor bepaalde patiënten, bij wie de diagnose van een niet agressief beginnend prostaatcarcinoom wordt gesteld, hoeft er eigenlijk geen behandeling te volgen. Deze patiënten worden dan in een zogenaamd actief bewakingsprotocol (‘active surveillance’) opgenomen.

Ervaring leert dat bijna 50% van de mannen bij wie prostaatkanker is vastgesteld, in aanmerking komen voor een ‘active surveillance’ protocol. Dit betekent dat zij na de diagnose geen enkele behandeling krijgen, niet worden geopereerd en niet hoeven te worden bestraald.

Zij worden wel nauwlettend – aanvankelijk om de 3 tot 6 maanden en later jaarlijks – gecontroleerd. Deze controle bestaat uit een bloedafname (voor controle van PSA), een algemeen lichamelijk onderzoek en zo nodig een echografisch onderzoek van de prostaat. Lees meer over ‘active surveillance’ >

Prostaat verwijderen: een operatieve ingreep

Bij een prostaatkanker waarvan is vastgesteld dat deze moet worden behandeld en die beperkt is tot de prostaat, dus niet uitgezaaid, is een operatieve verwijdering van de prostaat (prostatectomie) de meest toegepaste ingreep. De prostaat is een belangrijk orgaan, maar kan ook zonder al te nadelige gevolgen verwijderd worden, en daarmee is de kanker ook meteen verdwenen. Er zijn 3 vormen van operatieve inngreep.

Prostaat verwijdering in 3 vormen

 

Open buik prostatectomie

Hierbij wordt met een traditionele chirurgische ingreep via een snede in de buikwand de prostaat verwijderd. Dit is de oudste en meest ingrijpende operatie en wordt in feite niet vaak meer toegepast.

Laparoscopische prostatectomie

Dit is verwijdering van de prostaat via een kijkoperatie. De chirurg maakt een aantal kleine sneden in de buik en kan met apparatuur aan de uiteinden van de laparoscopen de prostaat verwijderen.

RALP: robot-geassisteerde laparoscopische prostatectomie

Deze methode, ook wel RALP genoemd naar de Engelse afkorting, is gelijk aan de laparoscopische prostatectomie, alleen worden de laparoscopen aangedreven door kleine motoren, die worden bediend door een uroloog die op een meer ontspannen manier en met veel betere beelden kan werken, en dus makkelijker de ingreep kan uitvoeren.

De verschillen

Alle drie deze methoden zijn in feite nagenoeg even effectief in het verwijderen van de prostaat en de prostaatkanker. Dit wordt vastgesteld na de operatie door een laboratorium analyse van de ‘snijvlakken’, waar de prostaat is losgesneden. Als de snijvlakken schoon zijn (er worden geen kankercellen op aangetroffen), dan is de kans zeer groot dat de prostaatkanker volledig is verwijderd.

De vormen van ingreep verschillen wel enigszins in het voorkomen van complicaties, waarbij de belangrijkste zijn incontinentie en impotentie. Dit omdat de chirurg moet snijden vlak bij de zenuwbanen naar de penis. Met name de open buik operatie geeft meer complicaties, de RALP beduidend minder.

Bestraling

Een alternatief op prostaatverwijdering is radiotherapie (bestraling). Dit kan op twee manieren: externe bestraling of interne bestraling (Brachytherapie).

Brachytherapie

Brachytherapie is een inwendige behandeling waarbij radioactief materiaal wordt ingebracht in de prostaat, dat vandaaruit de kankercellen bestraalt. Het wordt meest toegepast bij mannen die om diverse redenen niet operatief behandeld kunnen worden, bijvoorbeeld omdat ze niet veilig onder narcose kunnen.

Het nadeel van brachytherapie is een kans op proctitis, een ontsteking van de endeldarm. Bij bestraling is de kans op incontinentie beduidend minder dan bij prostaatverwijdering. Wel kunnen er geregeld plasklachten optreden en de kans op impotentie is met name bij externe bestraling wat groter dan bij een prostaatverwijdering.

Onafhankelijk advies

Bij Andros worden geen operatieve ingrepen noch bestraling uitgevoerd. Dat stelt de Andros urologen in staat om onafhankelijk, zonder enige druk om een operatiekamer ‘te vullen’, het juiste moment van behandeling vast te stellen, en de juiste behandeling. Wel weten de urologen voor elk gebied in Nederland waar ingrepen, als zij nodig zijn, het beste kunnen worden uitgevoerd.

 

Maak een afspraak

Het ZKN-keurmerk garandeert kwaliteit, professionaliteit, veiligheid en hygiëne met onafhankelijke toetsingen.

Artsenblog

Overleving van kankerpatiënten stijgt met ongeveer 1% per jaar

De overleving vijf jaar na een diagnose kanker is gestegen naar 65%. Dat blijkt uit de Nederlandse Kankerregistratie op basis van het diagnosejaar 2013 en de overleving in 2018. Een jaar eerder was de relatieve overleving na 5 jaar nog 64%. Deze 5-jaarsoverleving van... Lees verder

Is de kwaliteit van MRI prostaat scans overal hetzelfde?

‘Is de kwaliteit van de prostaat MRI's overal hetzelfde? Is er verschil in de MRI apparaten? En in de interpretatie? Waarom worden er niet in alle ziekenhuizen prostaat MRI's gemaakt, want in elk ziekenhuis staat toch een MRI?’ Deze vragen ontvingen wij van een van... Lees verder

Prostaatkanker en genetische mutatie

Er is al langer veel te doen rond genetische betrokkenheid bij het ontstaan van kankers. Bij de meeste kankers is er een betrokkenheid van genetische mutatie. Dit zijn wijzigingen in de DNA structuur en genetische samenstelling van de cel waardoor deze ontspoort en... Lees verder

Psa en prostaatkanker, reactie op Volkskrant 11 januari 2020

Het is de voorbije maanden bingo in de media wat screening betreft van prostaatkanker. Screening wordt in deze publicaties (verkeerdelijk) beperkt tot het bepalen van PSA (Prostaat Specifiek Antigeen) een merkstof die vroegtijdig prostaatkanker kan opsporen. In... Lees verder

Reactie professor Debruyne op artikel over prostaatkanker in Telegraaf

Reactie van onze medisch directeur professor F. Debruyne op artikel: “Keuzehulp: moet ik testen op prostaatkanker?" zoals gepubliceerd in de Telegraaf op 5-12-2019. Als uroloog, medeverantwoordelijk voor optimale prostaatkankerzorg in Nederland, voel ik me verplicht... Lees verder

Aanpak onderdiagnose van prostaatkanker is nu mogelijk

Jaarlijks overlijden 2.600 mannen aan prostaatkanker. Nu, aan het eind van de maand van de prostaatkanker, is er goed nieuws. Nieuwe ontwikkelingen maken het mogelijk om prostaatkanker eerder en nauwkeuriger op te sporen. Deze precisiediagnostiek sluit overdiagnose en... Lees verder

Mannen kunnen prostaatkanker vroeger laten opsporen

UTRECHT - Driekwart van de mannen weet niet wat de symptomen van prostaatkanker zijn, terwijl de kans op genezing het grootste is als ze er snel bij zijn. Daarom vraagt ProstaatkankerStichting.nl in november, de maand van de prostaatkanker, aandacht voor het vroeg... Lees verder

Prostaatkanker vroeger op te sporen door PSA – test

Driekwart van de mannen weet niet wat de symptomen van prostaatkanker zijn, terwijl de kans op genezing het grootste is als ze er snel bij zijn. Dit meldt de ProstaatkankerStichting.nl die in november, de maand van de prostaatkanker, aandacht vraagt voor het vroeg... Lees verder

ProstaatKankerStichting.nl, jouw gids in prostaatkanker

ProstaatKankerStichting.nl is dé patiëntenorganisatie die opkomt voor alle prostaatkankerpatiënten in Nederland en hun naasten. Dit doen we door lotgenotencontact te bieden, voorlichting en informatie te verstrekken en de belangen van zowel patiënten als hun naasten... Lees verder

Prostaatscan de nieuwe norm

AMSTERDAM - Mannen met een verhoogde PSA-waarde – die kán wijzen op prostaatkanker – hoeven voortaan niet langer pijnlijke weefselprikken te ondergaan. De nieuwe conceptrichtlijn, die binnenkort definitief wordt vastgesteld, dirigeert mannen meteen naar de... Lees verder

Blijf op de hoogte en schrijf u in voor de nieuwsbrief