Actieve surveillance

Behandeling active surveillance

Omdat prostaatkanker vaak heel langzaam groeit, kunnen sommige mannen (vooral degenen die ouder zijn of andere ernstige gezondheidsproblemen hebben) zonder behandeling voor hun prostaatkanker verder leven.

In sommige gevallen groeit de prostaatkanker zelfs zo langzaam dat deze mannen gedurende de rest van hun leven geen klachten van hun prostaatkanker krijgen. Deze mannen kunnen in aanmerkingen komen voor een zogenaamd ‘watchful waiting’ (waakzaam afwachten) of een ‘active surveillance’ (‘actieve observatie’ of ‘actief afwachtend’) beleid.

Beiden vallen feitelijk in de categorie ‘behandelen door niet te behandelen’. Waakzaam afwachten en actieve bewaking lijken veel op elkaar, maar verschillen in belangrijke details.

Watchful waiting (waakzaam wachten)

Waakzaam wachten (observatie) wordt soms gebruikt om een ​​minder intensieve vorm van follow-up aan te duiden, met minder tests. Waakzaam wachten vertrouwt meer op het in de gaten houden van veranderingen in de symptomen van een man om te beslissen of behandeling nodig is.

Active surveillance (actieve bewaking)

Actieve bewaking betekent middels vooraf vastgestelde strikte protocollen de ontwikkeling van de gevonden prostaatkanker volgen. Bij active surveillance wordt er in eerste instantie voor gekozen het beloop van de prostaatkanker nauwlettend in de gaten te houden en niet direct met een behandeling (zoals operatie of bestraling van de prostaat) te starten. De controle gebeurt door elke 3 tot 6 maanden middels PSA-waarde bepaling (prostaat-specifiek antigen), rectaal onderzoek (DREs) en transrectale echografie (TRUS) regelmatig controleren of de kanker groeit. Ook onderzoek middels prostaat-MRI’s of prostaatbiopsie kan worden gedaan om te zien of de kanker agressiever is geworden, meestal elk jaar. Als er een verandering is in de uitkomsten, kan alsnog tot behandeling worden overgegaan.

Criteria voor active surveillance

Alleen mannen met een in de prostaat gelokaliseerde en niet agressieve prostaatkanker komen in aanmerking voor active surveillance. Andros volgt hierbij de criteria van de PRIAS protoollen:

  • Bewezen aanwezigheid van prostaatkanker
  • De patiënt is geschikt voor curatieve behandeling
  • Klinisch stadium T1C of T2
  • Voldoende biopsie sampling
  • Een of twee biopten met prostaatkanker
  • Gleason score van 3+3=6 of minder
  • PSA density van minder dan 0,2
  • PSA-waarde bij diagnose van <10ng/ml
  • Bereidheid om de follow-up bezoeken bij te wonen

Indien u aan deze criteria voldoet, heeft u een minimale kans dat uw prostaatkanker snel zal gaan groeien.

Basisschema voor controles

Voor elke man zal uiteindelijk het verloop en dus ook het schema van controles en onderzoeken anders zijn. Daarbij hanteert de uroloog wel een basisschema:

De eerste twee jaar:

  • Elke drie maanden: bepaling van de PSA-waarde
  • Elke 6 maanden: rectaal onderzoek met evt. een echografie
  • Elke 12 maanden: MRI-onderzoek en/of prostaatbiopsie

 

Vervolgens:

  • Elke zes maanden: bepaling van de PSA-waarde
  • Elke 12 maanden: rectaal onderzoek met evt. een echografie
  • Elke 2 jaar: MRI-onderzoek en/of prostaatbiopsie

 

Afhankelijk van de ontwikkeling van de prostaatkanker kan de uroloog op individuele basis besluiten om dit schema intensiever of juist minder intensief te maken.

Juiste behandeling op juiste moment

Door active surveillance wordt voorkomen dat mannen met minder ernstige prostaatkanker door (onnodige) behandeling ook last krijgen van de bijwerkingen van een behandeling.

Een mogelijk nadeel van deze benadering is dat de kanker een kans krijgt om te groeien en te verspreiden. Dit kan behandelopties later beperken. En kan mogelijk invloed hebben op de kans op genezing van de kanker. Omdat de active surveillance protocollen vragen om een zeer regelmatige (elke 3 tot 6 maanden) controle is de kans hierop wel klein.

Overgang naar behandeling

Als u kiest voor een afwachtend beleid, betekent dit niet dat u geen behandeling krijgt, maar dat de behandeling pas wordt gegeven als het daadwerkelijk nodig is. Zo’n 30% van de mannen in een active surveillance protocol zal uiteindelijk binnen 5 jaar alsnog een operatieve behandeling ondergaan (prostaatverwijdering of bestraling). De behandeling kan worden gestart als de kanker lijkt te groeien, gebaseerd op een stijgende PSA of een verandering van de DRE, echografie bevindingen of biopsieresultaten.

Waakzaam wachten en actieve bewaking zijn goede opties voor mannen met een langzaam groeiende kanker, omdat het niet bewezen is of de behandeling van de kanker met chirurgie of bestraling hen daadwerkelijk helpt langer te leven.

Chirurgie en bestraling hebben risico’s en bijwerkingen die de mogelijke voordelen voor sommige mannen ongedaan kunnen maken. Sommige mannen voelen zich echter niet comfortabel met ‘niets’ doen en zijn bereid om de mogelijke bijwerkingen van de actieve behandelingen te aanvaarden.

 

Stel vraag aan arts Maak een afspraak

Het ZKN-keurmerk garandeert kwaliteit, professionaliteit, veiligheid en hygiëne met onafhankelijke toetsingen.

Artsenblog

Prostaatkankeroperaties concentreren voor beter resultaat

De aard van de behandeling van prostaatkanker kan sterk variëren, van niet actief ingrijpen en ‘active surveillance’ tot een verwijdering van de prostaat. Dit hangt af van de het soort tumor en de mate waarin deze gevorderd is. Bij Andros worden geen operatieve... Lees verder

Active surveillance voor laaggradig prostaatkanker wint aan populariteit

Active surveillance voor laaggradig prostaatkanker wint ook aan populariteit in de V.S. Recent verscheen er in de JAMA (Journal of American Medical Association), een leidinggevend Amerikaans tijdschrift een onderzoek waarbij de toepassing van het actief bewaken... Lees verder

Daling uitgezaaid prostaatkanker bij de eerste diagnose

Het aantal patiënten met uitgezaaid prostaatkanker daalt door vroege detectie. In maart werd het jaarlijkse Europese urologencongres in Kopenhagen gehouden. Tijdens dit congres worden er altijd weer nieuwe klinische en wetenschappelijke bevindingen voorgesteld en... Lees verder

Lichamelijke activiteit en prostaatkanker

In het wetenschappelijk tijdschrift Prostate is een boeiend en overzichtelijk artikel verschenen over de relatie tussen lichamelijke activiteit (fitness oefeningen) en het ontstaan of de progressie van prostaatkanker. Lichamelijke oefening is een van de... Lees verder

Fitness en prostaatkanker

Het is al lang bekend dat goede conditie tot een betere overleving van (ook uitgezaaide) kanker leidt. Dit is ook het geval met prostaatkanker en enkele studies hebben dit ook aangetoond. Als een man onder behandeling is voor uitgezaaid prostaatkanker is zijn... Lees verder

Vroege detectie van recidief na een prostaatverwijdering

PSMA PET/CT scan is waardevol voor de vroege detectie van recidief na een prostaatoperatie. Radicale verwijdering van de prostaat is een van de meest frequentie behandelmethoden om een nog tot de prostaat zelf beperkt significant prostaatkanker te behandelen. Als de... Lees verder

Nieuw geneesmiddel voor prostaatkanker goedgekeurd door FDA

FDA heeft een nieuw geneesmiddel voor prostaatkanker goedgekeurd. Niet gemetastaseerd castratie-resistent prostaatkanker (CRPC) is een veel voorkomende afwijking die, als er geen reactie is op de behandeling, uiteindelijk leidt tot de dood van de patiënt. De... Lees verder

Het eten van vis voorkomt kanker

De relatie tussen dieet en kanker is al langer bekend. Er is nu een groot artikel verschenen waarin veel epidemiologische studies zijn onderzocht met betrekking tot het effect van hoge of lage visconsumptie en het ontstaan van verschillende soorten kanker. In deze... Lees verder

Wat is het verschil tussen agressieve en niet agressieve prostaatkanker? En een goedaardige prostaatvergroting?

"Wat is het verschil tussen agressieve en niet agressieve prostaatkanker? Is niet agressieve prostaatkanker hetzelfde als een goedaardige prostaatvergroting? Kan niet agressieve prostaatkanker nooit uitzaaien?" Vraagt een van onze lezers zich af. Dr. Peter Vegt geeft... Lees verder

Wat is HiFu? High Intensity Focused Ultrasound bij prostaatkanker

Wat is HiFu? Adviseert Andros de behandeling HiFu (High Intensity Focused Ultrasound) bij prostaatkanker? Vraagt een van onze lezers zich af. Prof.dr. Frans Debruyne geeft antwoord op deze ‘vraag van de maand’. Wat is HiFu? HiFu behandeling van prostaatkanker bestaat... Lees verder

Blijf op de hoogte en schrijf u in voor de nieuwsbrief