Waarom moet je vaker plassen als het koud is? Parool vroeg het onze uroloog

Waarom moet je vaker plassen als het koud is? Dat vroeg dagblad Het Parool aan onze uroloog Nader Naderi. Lees het artikel van Parool.

Wanneer de winterjas en de handschoenen uit de kast komen, manifesteert zich een jaarlijks terugkerend ongemak: plasaandrang in de kou. Waarom moet je vaker plassen als het fris is?

Kou doet iets met de plasprikkel

Nu het kouder wordt, zullen veel mensen dit herkennen. Je stapt naar buiten om de hond uit te laten en je bent de hoek van de straat nog niet om of een niet te negeren plasdrang overvalt je. Kou doet iets met de plasprikkel. Dat merkt ook uroloog Nader Naderi van Andros Clinics deze dagen in de spreekkamer, want zodra het kouder wordt, beginnen steeds meer patiënten over dit fenomeen. “Dokter, waarom moet ik zo vaak plassen?

Sommigen zijn bang dat het een symptoom van kanker is. Maar gelukkig kan ik ze geruststellen: het is een normale fysiologische reactie van ons lichaam.”

Samenspel van samenknijpende bloedvaten, hormoonproductie en hersensignalen

De kou brengt een cascade van reacties in het lichaam op gang. Een samenspel van samenknijpende bloedvaten, hormoonproductie en hersensignalen dat uiteindelijk leidt tot een gang naar de wc. Het proces heet in medisch jargon koude-geïnduceerde diurese. En het is er allemaal op gericht om het lichaam op 37 graden te houden.

Het begint allemaal met kou op de huid, legt Naderi uit. “Dan worden de sensoren van de huid geprikkeld. Daardoor trekken vaten van de huid en oppervlakkige bloedvaten samen.” Dat kun je ook gewoon zien: denk bijvoorbeeld aan handen die witter worden als het koud is.

“Het lichaam drukt het bloed naar het centrale gedeelte van het lichaam om vitale organen te beschermen tegen de kou. Zo probeert het lichaam de kerntemperatuur op 37 graden te houden.” Kortom: er mag zo min mogelijk warmte door de huid uit het lichaam ontsnappen.

Dat deze hele riedel gaande is, pikken de hersenen uiteraard ook op. De hypothalamus, het breingedeelte dat de dorst- en plasprikkel regelt, reageert erop door de productie van het antidiuretisch hormoon af te bouwen. Dat hormoon zorgt ervoor dat de nieren het water bufferen. Dus als er minder van dit hormoon vrijkomt, loopt er meer urine naar de blaas.

“Het is dus een superingewikkeld fysiologisch proces waarbij de huid, de hypothalamus, het centrale zenuwstelsel, het autonome zenuwstelsel en ook hart en bloedvaten betrokken zijn.”

Doordat de bloedvaten aan de oppervlakte samenknijpen en de rest van het stelsel meer bloed te verwerken krijgt, stijgt de bloeddruk. Er stroomt ook meer bloed door de nieren. En die halen op hun beurt weer vocht uit het bloed, zodat de hoge bloeddruk weer wat afvlakt.

Alles wat we uitzweten, hoeven we niet uit te plassen

Bent u er nog? Het is een antwoord waar je even voor moet gaan zitten. Volgens Naderi is dit fysiologische proces de belangrijkste aanjager, maar er zijn meer factoren die meespelen. “In de zomer verliezen we meer vocht, doordat we het uitzweten. Alles wat we uitzweten, hoeven we niet uit te plassen.” Nog een voorbeeld (voor mensen met een vorm van smetvrees eentje om snel te vergeten): als we praten, ademen we extra vocht uit. “En in de zomer zijn we socialer en praten we meer met andere mensen.” Alles wat we uitademen, hoeven we niet uit te plassen.

Spanning op de bekkenbodem

Tot slot: kou geeft stress en daardoor komt er meer spanning op de bekkenbodem. “En als je bekkenbodem gespannen is, trekt dat aan de blaaswand en dan heb je ook meer aandrang.” Kortom: het lichaam is er maar druk mee, het is ingewikkeld en het geeft ongemak, maar het is ook totaal onschuldig.

Lees meer over plasklachten bij mannen

Bron: Parool