Screening kan sterfte aan prostaatkanker verminderen, blijkt uit deze studie

Prof. dr. Frans Debruyne Uroloog Oprichter Andros Clinics
24 november 2025

Een screeningsprogramma kan de sterfte aan prostaatkanker verminderen, ook op de lange termijn. Dat blijkt uit onderzoek dat werd gepubliceerd in The New England Journal of Medicine.

Studie naar PSA meten

Het onderzoek European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer (ERSPC) werd in 1993 gestart om het effect van prostaat-specifieke antigeen (PSA) testen op sterfte door prostaatkanker te beoordelen. Na 23 jaar werd een follow-up uitgevoerd.

ERSPC is een multicenter, gerandomiseerde studie, uitgevoerd in acht Europese landen met focus op een vooraf gedefinieerde kernleeftijdsgroep van 162.236 mannen die op het moment van randomisatie 55 tot 69 jaar oud waren. Deelnemers werden willekeurig toegewezen aan de screeningsgroep die herhaalde PSA-tests kregen, of aan de controlegroep die niet werden niet uitgenodigd voor een PSA test.

Sterfte door prostaatkanker lager

Na een mediane follow-up van 23 jaar was de sterfte door prostaatkanker 13% lager in de screeningsgroep waar PSA werd gemeten.

Risicogerichte screenen om overdiagnose te minimaliseren

Langdurige follow-up bevestigt een aanhoudende vermindering van sterfgevallen door prostaatkanker met PSA-testen. De onderzoekers geven aan dat toekomstige screeningsstrategieën risicogerichte benaderingen moeten hanteren om overdiagnose te minimaliseren waarbij klinische voordelen behouden blijven.

Toelichting van professor Frans Debruyne

Prostaatkanker blijft doden. En screening nu omgevormd tot ‘intelligent early detection’ vermindert het aantal sterfgevallen door prostaatkanker zoals aangetoond in het bovenstaande ‘key-note’ artikel.

Onlangs nam professor Chris Bangma afscheid als hoogleraar urologie in Rotterdam. Het hierboven beschreven onderzoek is in Rotterdam geïnitieerd en gecontroleerd uitgevoerd. Het is een ongekende klinisch-wetenschappelijke prestatie waar professor Bangma zeer aan heeft bijgedragen.

Als een ‘onschuldige’ prostaatkanker wordt gevonden

Maar Rotterdam en vooral professor Bangma waren ook de initiators van de “PRIAS study”. In dit registratieonderzoek werden patiënten ingesloten bij wie in het vroege diagnostiek traject een onschuldige prostaatkanker werd gevonden en waarbij dus een afwachtend beleid (AS of Active Surveillance) wordt gevolgd.

Bij Andros

We doen bij Andros al sinds 2015 aan vroege precisiediagnostiek van prostaatkanker. En ook hebben we vele honderden Andros patiënten die in een Active Surveillance protocol gecontroleerd worden. Ook hierin lopen we bij Andros voorop.

Kortom. ‘Intelligent’ screenen van prostaatkanker blijft noodzakelijk om ‘onder-diagnose’ te vermijden. Active Surveillance, waar toepasselijk, voorkomt ‘over-diagnose’ en ‘over-behandeling’.

Meer over PSA waarde

Lees over prostaatkanker vroeg opsporen

Bron European Study of Prostate Cancer Screening — 23-Year Follow-up

Prof. dr. Frans Debruyne Uroloog Oprichter Andros Clinics
Auteur: Prof.dr. Frans Debruyne is uroloog en oprichter van Andros. Eerder werd urologie van Radboudumc onder zijn leiding wereldwijd gerenommeerd.
Laatste update: 24 november 2025

Neem contact met ons op