Hoe snel stijgt de PI-RADS score?

Hoe snel stijgt de PI-RADS score? Professor Jelle Barentsz PI-RADS geeft uitleg over het verloop van de PI-RADS score. En wat de mogelijke oorzaken zijn van het stijgen of dalen.

Wat is PI-RADS?

PI-RADS score geeft aan wat de kans is op de aanwezigheid van prostaatkanker op basis van de MRI beelden. De uitslag van de prostaat MRI wordt uitgedrukt in PI-RADS 1, 2, 3, 4 of 5. PI-RADS 1 is goedaardig: ‘aanwezigheid klinisch significante prostaatkanker is zeer onwaarschijnlijk’. De score loopt op tot PI-RADS 5: ‘klinisch significante kanker is zeer waarschijnlijk aanwezig’.

Blijft de PI-RADS altijd stijgen of kan het ook stoppen?

Nee, de PI-RADS-score blijft niet per se stijgen en kan in sommige gevallen zelfs dalen. Het is belangrijk om te weten dat PI-RADS géén ‘groeimeter’ is, maar een inschatting (een score van 1 tot 5) van hoe groot de waarschijnlijkheid is dat een plekje op de MRI een agressieve vorm van prostaatkanker is.

Soms wordt een PI-RADS 3-score (wat ’twijfelachtig’ betekent) bijvoorbeeld veroorzaakt door een onschuldige prostaatontsteking (prostatitis) in plaats van door kanker. Als deze ontsteking in de loop van de tijd weggaat of geneest, kan de score op een volgende scan zomaar weer zakken naar een veilige 1 of 2.

Hoe snel kan de PI-RADS stijgen?

Hoe snel gaat het van PI-RADS 2 naar 3, naar 4 en uiteindelijk 5? Daar is geen vast schema voor, en het verloopt in de praktijk zelden als een netjes stappenplan. Veel afwijkingen of beginnende tumoren in de prostaat groeien extreem langzaam (indolent), waardoor een score jarenlang hetzelfde kan blijven en nooit een probleem hoeft te worden. Aan de andere kant kan een agressieve tumor bij een allereerste scan al meteen als PI-RADS 4 of 5 beoordeeld worden, zonder dat u ooit fase 2 of 3 heeft gemerkt. Het verloop is dus voor iedere man anders.

Zegt de snelheid van een veranderde PI-RADS-status iets over de agressiviteit?

Ja, dat kan zeker. Als artsen ervoor kiezen om een rustige prostaatkanker of een twijfelachtig plekje niet direct te behandelen maar in de gaten te houden (dit heet active surveillance), maken ze regelmatig een nieuwe MRI.
Daarbij gebruiken de specialisten een vergelijkingssysteem (de PRECISE-score) om te beoordelen of het plekje in de loop van de tijd groeit of wezenlijk van structuur verandert.

Als een plekje snel groeit of op opeenvolgende scans in korte tijd steeds verdachtere kenmerken (een hogere PI-RADS-score) laat zien, is dat een signaal dat het mogelijk is dat het om een agressievere vorm gaat die alsnog behandeling nodig heeft.

Het is daarom altijd goed om het verloop van uw scans “samen te beslissen” met uw uroloog, zodat de aanpak precies past bij uw persoonlijke situatie.

Meer over prostaat MRI scan

Lees meer over prostaatkanker